Typographic

Układ tekstu posiadający jednakowe odstępy międzywyrazowe posiadający swoją oś w połowie akapitu. Jest dosyć rzadko stosowany, ale czasem są ku temu powody 😉 -> Wyśrodkowane wiersze zaczynające się lub kończące słabymi graficznie znakami (znakami interpunkcyjnymi, cudzysłowem, myślnikami, wielokropkami, odnośnikami, a także w przypadku liter o ukośnych krawędziach bocznych) zazwyczaj będą wyglądać na przechylone w którąś ze stron. Przesuwamy taki akapit. ->  Umieszczony nad wyśrodkowanym akapitem wycentrowany nagłówek nie zawsze znajdzie się dokładnie nad optycznym środkiem tekstu, zwłaszcza gdy jest złożony kursywą. Należy to skorygować. ->  W tekstach wyśrodkowanych lub w tekstach w układzie chorągiewkowym wyrównanym do prawej trudno jest oznaczyć wcięcie pierwszego wiersza (gubi się ono na tle nierównej krawędzi). Możemy wtedy oznaczyć akapit przez zwiększoną interlinię.

Zasady dotyczące tekstu wydrukowanego na papierze stosujemy także w sytuacji wyświetlania go na ekranie, ale musimy wziąć pod uwagę nowe warunki 😉Mamy do dyspozycji mało pikseli aby odtworzyć kształt znaku. Dodatkowo ok. 3 razy wolniej czytamy tekst z ekranu. W przypadku stron internetowych częściej je przeglądamy w dynamiczny sposób niż czytamy. A biel z ekranu świeci własnym światłem, a nie światłem odbitym, co tworzy większy kontrast między tłem a tekstem. ________________________________________________________________________________________________ krój pisma Mała ilość pikseli składająca się na znak nie jest w stanie odtworzyć dużej ilości informacji o jego ksz­tałcie, więc potrzebne nam są kroje o jak najprostszych kształtach znaków, zwłaszcza przy małych stopniach pisma. Do wyświetlania wiadomości na ekranie najlepiej nadają się kroje: – o słabym kontraście – z dużym oczkiem – z otwartymi światłami wewnętrznymi – z wydatnymi zakończeniami – z szeryfami belkowymi lub bez ...

Podobno tekst zawsze jest wyjustowany, tylko że cała wolna przestrzeń znajduje się po jednej stronie marginesu 😉 Ale najczęściej mówiąc o justowaniu mamy na myśli justowanie pełne / obustronne / na pełną szerokość.  ->  Przy justowanym tekście dążymy do kompromisu między równomiernością odstępów a częstotliwością przenoszenia wyrazów.  -> W ramach justowania możemy zmienić: światło międzywyrazowe (od M/2 do M/5) i międzyliterowe ±3%, a także zmienić kształt glifów ±2% (pomysłodawcą koncepcji jest Hermann Zapf). J ednak w tekście polskim w kolumnie występuje średnio 7 razy więcej liter niż spacji, wiec zgodnie z tą zasadą dopuszczalne zmiany świateł międzyliterowych i szerokości liter nie powinny przekraczać jednej siódmej zmiany odstępów międzywyrazowych. Im mniej spacji w wierszu, tym mniejsza powinna być ingerencja w światła międzyliterowe i skalowanie glifów. ->  Nie możemy pozwolić aby odstępy międzywyrazowe straciły więcej niż 60% ...

marginalia -> Składamy je mniejszym stopniem pisma niż tekst główny. -> Umieszczamy poza głównym łamem (obok, w wąskim łamie, zwykle na marginesie zewnętrznym). -> Składamy w chorągiewkę ze względu na ich niewielką szerokość. -> Linia pisma pierwszego wiersza każdego z marginaliów powinna się zgadzać z linią pisma tekstu głównego. ________________________________________________________________________________________________ indeksy -> Indeksy składamy pismem o dwa punkty mniejszym od tekstu głównego, tym samym krojem. Możemy złożyć bez dodatkowej interlinii (z interlinią zerową). -> W indeksie, w pozycji odsyłającej do ilustracji numer strony często składany jest odmianą półgrubą. -> Po haśle głównym stawiamy odstęp półfiretowy. -> Wpisy w indeksie nie wymagają kropki na końcu. -> Wszystkie wpisy podkategorii składamy jeden pod drugim z wcięciem (zazwyczaj firetowym) lub jeden za drugim oddzielone średnikiem. ______________________________________...

😇 iiii lecimy:    -> Tekst w tabelach układamy poziomo (w rzadkich przypadkach po skosie).  ->   Tekst składany jest pismem mniejszym o 1 lub 2 od tekstu głównego (często ośmiopunktowym). W obrębie tabeli nie zmieniamy rozmiaru pisma.  ->   Stosujemy niewielką interlinię , często zerową, gdyż w tabeli mamy i tak dużo światła. ->   Stosujemy minimum elementów takich jak linie, ramki, kropki i inne ograniczniki. Jeżeli takie podziały okażą się konieczne to powinny przebiegać w kierunku dominującym podczas czytania (pionowo w wykazach, indeksach, tabelach numerycznych, poziomo w innych przypadkach).  ->   Nie nadużywamy znaków interpunkcyjnych. ->   Linia pionowo oddzielająca pierwszą lub ostatnią rubrykę od marginesu zazwyczaj niczemu nie służy. ->   Gdy kolumny rozdzielimy pionowymi liniami marginesy rozdzielające możemy zmniejszyć do 6 czy 5 punktów, w innym wypadku kolumny oddzielamy odstępe...

->   W polskiej tradycji hierarchię tytułów opisuje się zwykle numeracją rzymską albo arabską .  ->   Tytułów nie kończymy kropką . ->   Tytuły (jak i krótkie teksty) możemy składać z interlinią ujemną . -> Nie dzielimy i nie przenosimy wyrazów w tytułach (wyjątek stanowią tytuły wielowierszowe składane na pełną szerokość wąskiego łamu).  -> Tytuł wielowierszowy tak dzielimy na wiersze, aby każdy z nich stanowił logicznie zakończone pojęcie. ->   Światło nad tytułem powinno być większe niż pod tytułem. ->   Przy tworzeniu tytułów zachowujemy register . Wysokość tytułu i jego marginesów powinna być wielokrotnością wysokości linii zwykłego tekstu. ->   Jeżeli składamy tytuł pismem większego stopnia niż tekst główny i chcemy zmniejszyć jego ciężar optyczny możemy do tego celu wykorzystać jasny krój lub cieńszą odmianę kroju użytego w tekście podstawowym. Możemy też  (jak czyniono od XV wieku) użyć wersali...

Kerning to korygowanie nierównych odstępów spowodowanych kształtem określonych dwóch znaków ( definiowanie świateł dla określonych par znaków) .  Dokładne zbadanie tablicy kerningu wymaga sprawdzenia wszystkich możliwych kombinacji znaków.  Zmiany odstępów dokonywane są na podstawie tabel kerningowych umieszczonych w fontach. Tabele te zawierają określone pary liter wraz z wartościami odstępów, wyrażonymi w ułamkach ema (fonty wysokiej jakości zawierają od 500 do 1000 par kerningowych).  Zazwyczaj wartości kerningowe są liczbami ujemnymi, przestrzeń między znakami ulega zmniejszeniu.   ->  Aby móc dokonać kerningu ręcznego musimy najpierw sprawdzić tracking .  Ewentualne błędy w odsadkach można szybko znaleźć, wyłączając kerning i składając znaki w dużym stopniu, parami: 11223344... aabbccddee...   Jeżeli światła w obrębie par wydają się różne albo światła wydają się za małe lub za duże, to prawdopodobnie odsadki wymagają zmiany.  ->...

znak mnożenia × [U 00D7] -> Między nim a cyframi zalecane jest stosowanie spacji cienkiej. -> Istnieją różne zdania na temat tego czy w tekście ciągłym powinniśmy używać prawidłowego znaku mnożenia, czy też zastępować go literą x.* * za literą x – gdyż znak mnożenia za bardzo się wyróżnia (J. Hochuli: Detal w typografii. D2D.pl, Kraków 2009) natomiast za znakiem mnożenia (R. Bringhurst: Elementarz stylu w typografii. Kraków, D2D.PL, 2007) ________________________________________________________________________________________________ punktor, kropka środkowa • [U 00B7] Najprostszy i najskuteczniejszy znak interpunkcyjny. -> Obecnie stosowany w spisach, nagłówkach i materiałach reklamowych. -> Centruje się go według wysokości wersalików. ________________________________________________________________________________________________ znaki diakrytryczne  Powstały wskutek zwiększania się liczby głosek w alfabecie łacińskim. Dzięki nim uwzględniono specyfikę języków sł...

Struktura siatki jest widoczna, gdy nadaje kształt elementom projektu. Jest określonym, powtarzalnym wzorem, który wyznacza wielkość i pozycję elementów. Siatka ma wymiar pionowy i poziomy . Poziomy nazywany jest rytmem i jest ściśle związany ze stopniem pisma i interlinią (odstępem międzywierszowym). Wymiar pionowy zależny jest od szerokości strony i wyznacza szerokości elementów i marginesów na stronie. Przy projektowaniu siatki możemy się zasugerować tradycyjnymi proporcjami, do których kiedyś często sięgano, jak złoty podział czy ciąg Fibonacciego. Proporcje te uważane są za miłe dla oka i nadają się do wielu zadań typograficznych. Ale możemy też Możemy też zdecydować się na inne zależności między elementami na stronie, posługując się naszym własnym wyczuciem 😉 Następujące po sobie wartości powinny posiadać wyraźne wzajemne relacje. Zasada registru  -> Linia pisma tekstu głównego (z wyjątkiem elementów wstawionych) po jednej stronie powinna odpowiadać linii pisma po...

Kolumna  to obszar zadruku strony.  Wszystkie kolumny w publikacji zaczynają się na tej samej wysokości, mają też wspólną lewą krawędź. Wyjątkami mogą być: kolumna spuszczona, opuszczona Kolumna zaczynająca się niżej niż pozostałe, najczęściej od ⅓ do ¼ wysokości kolumny (zachowujemy ustaloną wielkość). Zazwyczaj jest to kolumna rozpoczynająca rozdział. W przypadku stosowania numeru folio na górze strony często się go pomija. ________________________________________________________________________________________________   kolumna szpicowa*, końcowa Kolumna kończąca się wyżej niż pozostałe (najwyżej na jednej szóstej wysokości kolumny). Zazwyczaj ostatnia niepełna kolumna rozdziału. Zwykle nie umieszcza się paginacji dolnej, ale nie jest to regułą. *Nazwa pochodzi z dawnej tradycji składania takich kolumn w szpic, tak by każdy kolejny wiersz kolumny miał mniejszą szerokość od wiersza wcześniejszego i był wyśrodkowany. ___________________...